BÉ VIÊM TAI - MŨI - HỌNG, CÓ NHẤT THIẾT DÙNG KHÁNG SINH? 

Đa số các bố mẹ sẽ nghĩ ngay đến việc cần phải dùng kháng sinh, thậm chí kháng sinh mạnh để trị bệnh viêm tai giữa, chảy mũi xanh và bệnh viêm họng ở trẻ. Trên thực tế, trong những trường hợp này, kháng sinh không phải là giải pháp ưu thế cho sức khỏe lâu dài của trẻ.

 1. Viêm tai giữa có khả năng tự khỏi mà không cần kháng sinh
Viêm tai giữa cấp là bệnh thường gặp nhất ở trẻ em trên toàn thế giới (75 tới 80% trẻ em dưới 3 tuổi mắc phải. Đại bộ phận các bác sĩ và bệnh viện vẫn có thói quen dùng kháng sinh để điều trị viêm tai giữa cấp. Nhưng nhiều thử nghiệm và tổng kết lâm sàng ở châu Âu và Mỹ hơn 10 năm qua cho thấy: Viêm tai giữa cấp có khả năng tự khỏi ở phần lớn bệnh nhân. 
Trong những nghiên cứu thử nghiệm lâm sàng gần đây nhất đăng ở tạp chí Y khoa hàng đầu của Mỹ - Jama, BS. Spiro cùng cộng sự đã rút ra một kết luận tương tự về sự không cần thiết phải dùng kháng sinh cho các bệnh nhân bị viêm tai giữa cấp.
Các tác giả đã so sánh 2 phương pháp điều trị viêm tai giữa cấp trong thời gian 1 năm. Những trẻ em từ 6 tháng đến 12 tuổi khi đưa vào khoa cấp cứu với triệu chứng của bệnh viêm tai giữa được chia thành 2 nhóm. Nhóm thứ nhất được theo dùng thuốc kháng sinh trong 3 ngày. Nhóm thứ 2 chỉ theo dõi mà không điều trị bằng thuốc kháng sinh, thuốc hạ sốt Ibuprofen và thuốc nhỏ tai chống đau được dùng sau 48 giờ nếu các triệu chứng của bệnh không thuyên giảm. Kết quả cho thấy, 2 nhóm bệnh nhân đựơc nghiên cứu đã không có sự khác biệt nào đáng kể về thời gian và mức độ của hiện tượng sốt, triệu chứng đau tai hoặc số lượng các lần phải khám và chữa bệnh cũng như thời gian khỏi bệnh. Số lượng của các đơn thuốc kháng sinh cần kê thêm sau 3 ngày đã giảm từ 62% xuống còn 13% ở nhóm được dùng kháng sinh ngay so với nhóm chỉ định chờ đợi và theo dõi.
Nghiên cứu này đã khẳng định sự đúng đắn và hợp lý của phương pháp không dùng kháng sinh ngay khi bệnh nhân bị viêm tai giữa cấp mà chỉ cần theo dõi bệnh nhân, dùng thuốc giảm đau khi cần thiết. Điều này làm giảm đi rất nhiều lượng thuốc kháng sinh cần dùng, đồng thời giúp bệnh nhân tránh các tác dụng phụ, độc tính và phí tổn từ việc dùng thuốc.

Baby-Image.jpg


 2. 80% Trường hợp viêm họng cấp không cần dùng kháng sinh
Viêm họng có rất nhiều nguyên nhân, phần lớn do virus (80%) như adeno, rhino, virus hợp bào đường thở, cúm, sởi… 
Viêm họng do vi rút, trẻ thường có triệu chứng mệt mỏi, sốt đột ngột 39-40 độ C, kém ăn, quấy khóc. Ho là dấu hiệu thứ hai hay gặp hơn cả, trẻ có thể ho từng cơn, ho có đờm, nhầy, lúc đầu trắng sau đặc vàng có mùi hôi, thay đổi tiếng nói: giọng không được trong, hơi khàn, có khi khàn hẳn. Toàn bộ niêm mạc họng đỏ rực, amiđan sưng to, đỏ. Hạch ở góc hàm sưng đau. Điều trị viêm họng cấp tính do virus thì không dùng kháng sinh vì kháng sinh không có tác dụng với vi rút, chỉ cần các thuốc hạ nhiệt như efferangan, paracetamol … (nếu trẻ sốt cao trên 38 độ C) và thêm thuốc si rô ho để giảm triệu chứng.
Khoảng 20% trường hợp viêm họng còn lại do vi khuẩn như liên cầu, tụ cầu, phế cầu, H.Influenzae… Nguy hiểm hơn cả là liên cầu khuẩn tan huyết nhóm A vì nó là thủ phạm dẫn đến biến chứng viêm họng gây thấp tim, viêm khớp, viêm thận. Các biểu hiện nhiễm khuẩn khá rõ rệt như môi khô, lưỡi bẩn, mạch nhanh, bộ mặt bơ phờ mệt mỏi. Lúc này trẻ cần được làm kháng sinh đồ và chỉ định loại kháng sinh thích hợp để dùng trong tối thiểu 5-7 ngày. Ngoài ra, viêm họng bạch hầu cần phải đưa trẻ vào khoa truyền nhiễm, không điều trị ở nhà. Ngoài việc dùng kháng sinh đúng liều, phải dùng giải độc tố để tránh biến chứng tim, thận. Các thuốc tại chỗ: Xông họng bằng các loại kháng sinh, kháng viêm. Ngoài ra, có thể chấm họng bằng các loại thuốc như glyxerin borat.


 3. Viêm mũi có đờm xanh đa số không cần dùng kháng sinh
40% các bậc cha mẹ nghĩ rằng trẻ sổ mũi, có đờm xanh nghĩa là cần dùng kháng sinh để trị bệnh. Trên thực tế, hầu hết tình trạng viêm nhiễm này do virus gây ra và việc dùng kháng sinh vừa không hiệu quả vừa tăng nguy cơ trẻ bị tác dụng phụ của thuốc do lạm dụng kháng sinh.
Chính việc lạm dụng kháng sinh cho trẻ trong những trường hợp không cần thiết như trên đã làm hiện tượng kháng thuốc kháng sinh ngày càng gia tăng và là mối đe dọa cho y tế toàn cầu. Trẻ em sử dụng thuốc kháng sinh quá nhiều còn dễ bị tác dụng phụ như rối loạn hệ miễn dịch, dị ứng, tổn thương tiêu hóa, loạn khuẩn đường ruột, độc tính đặc hiệu cho các cơ quan như gan, thận, tủy răng, mô sụn v.v…

s-l1000(1).jpg


 4. Tăng cường miễn dịch giúp trẻ phòng bệnh toàn diện
Hạn chế lạm dụng kháng sinh cho trẻ bằng cách dừng sử dụng kháng sinh trong những trường hợp không cần thiết và Tăng cường miễn dịch, nâng cao đề kháng thường xuyên cho trẻ để phòng bệnh nhiễm trùng: Miễn dịch là vũ khí lợi hại nhất mà cơ thể dùng để chống lại các bệnh nhiễm trùng bao gồm cả nhiễm vi khuẩn và virus. Có hệ miễn dịch mạnh khỏe là điều kiện tiên quyết giúp trẻ phòng tránh hoặc vượt qua dễ dàng các bệnh nhiễm trùng. Để có hệ miễn dịch khỏe, trẻ cần được tăng cường miễn dịch thường xuyên bằng các biện pháp gián tiếp và trực tiếp. Các biện pháp gián tiếp như bổ sung dinh dưỡng cân bằng và đầy đủ, cho trẻ vận động thường xuyên ít nhất 30 phút mỗi ngày, tốt nhất là vận động ngoài trời, nơi không khí trong lành. Các biện pháp trực tiếp như tiêm vaccine phòng bệnh đầy đủ theo chương trình tiêm chủng quốc gia, bổ sung chất tăng cường miễn dịch trực tiếp như beta-(1.3/1.6)-D-glucan thuộc nhóm betaglucan. Chất tăng cường miễn dịch trực tiếp này khi vào đường ruột sẽ hoạt động như một kháng nguyên khởi phát các đáp ứng miễn dịch tại ruột bao gồm gia tăng số lượng tế bào miễn dịch, tăng cường hoạt động của kháng thể miễn dịch. Sau đó hoạt hóa chuỗi phản ứng miễn dịch và ghi nhớ miễn dịch trong hệ tuần hoàn và hệ bạch huyết giúp hệ thống miễn dịch chống lại tác nhân gây bệnh mạnh mẽ hơn, hiệu quả hơn. Trẻ có thể vượt qua bệnh nhiễm trùng thông thường mà không cần sự “trợ giúp” của kháng sinh hay không bị tái nhiễm bệnh lần sau.

Bài liên quan